“የስልጣኔው መንገድ ሳይጣሉ መነጋገር ነው” – ፕ/ርመስፍን ወ/ማርያም

29 Jul

ግንቦት 2002 በቀዳማዊ ኃ/ስላሴ ቲያትር ከተደረገው ስብሰባ በኋላ በጋዜጣ ያየሁት የመጀመሪያው ጽሑፍ፣ ከዚያም ቀጥለው የወጡት ጽሑፎች የሚያወሱት ስለስብሰባው ርእስ ሳይሆን ስለአቶ ስብሐት ነው (ጋዜጣው እንዳለው አቦይ እንዳልለው ካልካደ እኔ በእድሜ ደህና አድርጌ እበልጠዋለሁ..፡፡ ስብሓት ርእስ መሆኑ አግባብ ያለው ቢሆንም የስብሰባውን ርዕስ ፍፁም እንዲሸፍነው መሆኑ ድንገተኛ ጎርፍ እየመጣ ከተኛንበት እያንቀረቀበ ሲወስደን የምናወራው ስለጎርፍ ሳይሆን አትግፉኝ፤ አትንካኝ እየተባባልን የመነታረክ አይነት ነው፡፡ የአገር ጉዳይ ሆኖ ለውይይት ከቀረበው ጉዳይ ጋር ሲተያይ ስብሓት ነጋ ንጉስም ቢሆን ኢምንት ነው፡፡ ከስብሰባው በኋላ ዋናው ጉዳይ ቀርቶ እሱ የጋዜጦች ርዕስ መሆኑ ያለንበትን የድንብርብር ዘመን የሚያመለክት ነው፡፡ ይህንን ለመግቢያ ያህል ካልሁ በሚቀጥለው አጭር መተላለፊያ ወደጋዜጣ ርዕስ ልግባ፡፡
አሁንም ዋናው ጉዳይ ጨርሶ እንዳይረሳ ፍሬ ነገሩን ባጭሩ ለማስታወስ በአስራ አምስተኛው ምዕተ-ዓመት አባ እስጢፋኖስ የሚባሉ መነኩሴ ከእግዚአብሔር በቀር ለማንም ለምንም መስገድ ተገቢ አይደለም የሚል እምነት ይዘው ተነሱና ብዙ አባሎችን አፈሩ፤ ይህ የሆነው በአውሮፓም ገና ሉተር የሚባለው የፕሮቴስታንት መሪ ከመነሳቱ ከሰላሳ ዓመት ግድም ቀድሞ ነው፡፡ ከተለመደው የተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን እምነትና ልማድ በመውጣቱ ደቂቀ እስጢፋኖስ በሚባሉት የአባ እስጢፋኖስ ተከታዮች ላይ የደረሰባቸውን መከራና ስቃይ የሚገልጸውን ገድላቸውን ዶ/ር ጌታቸው ኃይሌ ከግዕዝ ወደ አማርኛ ተርጉሞ በአሜሪካ አሳትሞት ነበር፡፡ አሁን ደግሞ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ አማካይነት አሳትሞታል፡፡ የስብሰባው ዋና ርዕስ በዚህ መጽሐፍ የተገለፀው የደቂቀ እስጢፋኖስ አበሳና መከራ፣ ሞት ነበር፡፡ በእለቱ ከተናገርሁት ውስጥ የሚከተለውን ብያለሁ፡፡
..እነዚያ ሟቾችና ገዳዮች ለኛ ዛሬ ለምንኖረው ምን የሚያዛልቀን ትምህርት አስተምረውናል? የአቅመ-ቢሶቹ የደቂቀ እስጢፋኖስ ስቃይና ሞት ያስተማረን ነገር አለ? የጉልበተኞች ማሰር፣ ማሰር ሲሰለቻቸው ምላስና አፍንጫ መቁረጥ፣ ምላስና አፍንጫ መቁረጥ ሲሰለቻቸው እግርና እጅ መቁረጥ፣ እግርና እጅ መቁረጥ ሲሰለቻቸው መግረፍ፣ መግረፍ ሲሰለቻቸው መገደል አስተምሮናል? ይህ ትምህርት የዛሬ ስድስት መቶ ዓመት ግድም ከነበረው የኢትዮጵያ ማህበረሰብ የተሻልን ሰዎች ፣ የተሻልን ኢትዮጵያውያን አድርጎናል? ከታሪካችን ብንማር ነው በአስራ ስድስተኛው ምዕተ ዓመት ደግሞ በክርስቲያንና በእስላም መሀከል አስራ አምስት ዓመታት ያህል የፈጀ መተላለቅ የተደረገው? በአስራ ሰባተኛው ምዕተ-ዓመትስ በካቶሊኮችና በኦርቶዶክሶች መሀከል የተፈፀመውስ ግፍና ስቃይ? ለዛሬውስ የኑሮ ስርዓታችን ምርኩዝ የሚሆነን ከታሪካችን የተማርነው ነገር አለ?
ምንም ዓይነት አስተያየት ሳልሰጥበት ከታሪካችን መማራችንን ወይም አለመማራችንን የሚያሳይ አንድ እውነት ላሳያችሁ፡፡ በቅርቡ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በታተመው የደቂቀ እስጢፋኖስ ገድል ትርጉም ውስጥ በገጽ 18 ላይ ተርጓሚ ዶ/ር ጌታቸው ኃይሌ የሚከተለውን ይላል፡፡
የረጅም ዘመን ወዳጄ ፕ/ር መስፍን ወልደ ማርያም ረቂቁን አንብቦ እንደሱ..ህግ ይዳኘን.. ከማለት በምንም ምክንያት ወደ ኋላ ላላሉ ኢትዮጵያውያን ታሪክ መግቢያውን የሚያዳብር ..ቀዳሚ ቃል.. ስለጻፈልኝ አመሰግናለሁ፡፡
ሆኖም መጽሐፉን ብታገላብጡት መስፍን ወልደ ማርያም ጻፈው የተባለውን ..ቀዳሚ ቃል.. አታገኙትም፡፡ ይህ የሚያሳዝን ስህተት የመጽሐፍ ተርጓሚ የዶ/ር ጌታቸው ኃይሌና የአዲስ አበባው አሳታሚ የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ነው፡፡ ዩኒቨርስቲው እኔ የጻፍኩትን ..ቀዳሚ ቃል.. ከአዲስ አበባው እትም እንዲወጣና ሺፈራው በቀለ በጻፈው እንዲተካ ሲያደርግ ከላይ የተጠቀሰውን ረስቶታል፡፡ ጌታቸውም ..የረጅም ዘመን.. ወዳጁን እንዳያሳዝን ..መስፍንን አስፈቅዱት.. ብሎ ከኃላፊነት ለመውጣት ሞከረ፡፡ መስፍን የጻፈው የወጣበት ምክንያት ግልጽ ነው፤ ጌታቸው ኃይሌም ሆነ ሺፈራው በቀለ የጻፉት በኢትዮጵያ ውስጥ ከጥንት ጀምሮ እንደተለመደው የተሸበበ የታሪክ አጻጻፍ ነው፡፡ ዛሬ ከአለንበት ሁኔታ ጋር ለማያያዝ አይፈለግም፡፡ ያለፈውን ከዛሬው ጋር ካያያዙትና ዝምድና ካገኙበት የደቂቀ እስጢፋኖስን ያህል ባይሆንም ዋጋ ያስከፍላል፡፡ ይህንን ጉዳይ የማነሳው መስፍን የጻፈው በመውጣቱ ቆጭቶት ነው የሚል ከአለ ክፉኛ ይሳሳታል…፡፡..

ስለመጽሐፉ ይህን ካልሁ በኋላ ወደ ጋዜጣው ውይይት እገባለሁ፡፡

በመጀመሪያ በጣም የተደሰትሁባቸውን ጉዳዮች ልዘርዝር፤ አንደኛ በቀዳማዊ ኃ/ስላሴ ቲያትር ከብዙ ዘመናት በኋላ ለውይይት ተከፍቶ (ለእኔ ማለቴ ነው) ማየቴ በጣም ደስ ሲለኝ የስብሰባው መጨናገፍ ቢላዋ ሰጥቶ ስጋ መንፈግ ዓይነት መሆኑ ቅር ያሰኛል፡፡ ሁለተኛ ከዚህ በፊት የጻፉት ሁሉ ደህና አድርገው እንደገለጹት የስብሓት ነጋ በስብሰባው ላይ መገኘት የፓርቲውን ሳይሆን የግሉን የዴሞክራሲ ዝንባሌ የሚያሳይ በመሆኑና በተሳትፎውም ባሳየው መንፈሳዊ ወኔ በጣም ተደስቻለሁ፡፡ በአንጻሩ በቅርቡ በአጋጣሚ የኢትዮጵያን ቴሌቪዥን ሳይ ብዙ ታላላቅ ሰዎች ጠቅላላ ሚኒስትሩን ጨምሮ በየተራ እኛ (ኢትዮጵያውያን) ከማን እናንሳለን የሚል ዓይነት ንግግር ያደርጋሉ፡፡ ውይይት ነው ብለው ማቅረባቸው እንደሆነም አላውቅም፡፡ አንዱ ተናጋሪ በአየርላንድና በዴንማርክ የዛሬ ሰላሳና አርባ ዓመት ግድም ረሀብ ነበረ ሲል የሰማሁ መሰለኝ.. ይህ ሰው ስንት ሚልዮን ኢትዮጵያውያንን አሳስቷል? ማንም አላረመውም.. በኢትዮጵያ ያለው ትልቁ ችግር መሰላል ላይ ወጥቶ ቁልቁል ዲስኩር የሚግተው አንድ ሰው ብቻ መሆኑ ነው፡፡ ለንግግር፣ ለውይይት ቢያንስ ሁለት የተለያዩ ሀሳቦች ያላቸው ሰዎች ያስፈልጋሉ፡፡ የሚያቀረሸውን ዲስኩር መጋት ለምንም አይበጅም፡፡ ሸለብ ቢያደርገውም ያልኩበት ምክንያት በጻፈው ውስጥ ..ቤተ ክህነትን የሚጎዳ አመለካከትና አካሄድ.. እንዳለ አስመስሎ የራሱን ምኞት መናገሩ በዕለቱ የተናገርሁትን አለመስማቱን ስለሚያረጋግጥ ነው፤ ..ጳጳሶቹ አይረቡም.. ያለው እሱ ነው እንጂ እኔ አይደለሁም፡፡ በሌላ በኩል ስመለከተው በቤተ ክህነትና በቤተ ክርስቲያን መሀከል ያለውን ልዩነት የተገነዘበ አልመሰለኝም፡፡ አሸልቦት ነበር ያልሁት የሚከተለውን ስናገር አልሰማኝም ለማለት ነው፡፡
..ዛሬ በተለያዩ ሚኒስትር መስሪያ ቤቶች ተከፋፍለው ስንትና ስንት ሺህ ሰዎች ተቀጥረው የሚያሰሩት አብዛኛው ስራ ያለምንም ክፍያ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የምትሰራው ነበር፡፡ ከፊደል ቆጠራ ጀምሮ ትምህርት በተለያየ ዘርፍ እስከ ከፍተኛ ደረጃ ዛሬ ዩኒቨርስቲ እስከሚባለው ድረስ የትምህርት ገበታ ዘርግታ በነፃ ታስተምር ነበር፡፡ ከተለያዩ የበጎ አድራጎት ስራዎች ጋር የማትደፈር የደካሞች መጠጊያና የሙጥኝ የሚባልባት አድባር ነበረች፤ ነበረች ነው ማለት የምንችለው፡፡
ሶስተኛ በአቶ ደሳለኝ የተጻፈው (ከአቦይ ስብሃት ምላሽ በስተጀርባ) ግሩም በሆነ የጨዋ አጻጻፍ ዋና ዋና ሀሳቦቹን በመግለጹ በአብዛኛው የምስማማበት ነውና አልደግመውም፡፡
ስብሓት በጽሁፉ ላይ የደረደራቸው ጥያቄዎች መረጃ ለመፈለግና ለማስፈራራት ይመስላል፡፡ በአደባባይ ከተራ ህዝብ ጋር ተገናኝቶ በነፃና በእኩልነት ደረጃ መነጋገር ልማድ የሌለው ሰው ከእሱ ሀሳብ ጋር የማይለጠፉትን ሁሉ እንደስድብ ወይም እንደ ድፍረት ቢቆጥራቸው አያስደንቅም፡፡ ከላይ ሆኖ መናገርን ሲረሳና በእኩልነት መነጋገርን ሲለምድ የሌሎችን ሀሳብና አስተሳሰብ ባይቀበልም የሚያከብርበት ጊዜ ይመጣል፡፡ አንዳንድ ጓደኞቹ ለምደዋል፤ እሱም ይህ የሚያቅተው ሰው አይደለም፡፡ ለእኔ በኢትዮጵያ ውስጥ ዋናውና ትልቁ ችግር መነጋገር አለመኖሩ ነው፤ እንግሊዝኛው ይበልጥ ለሚገባቸው ሰዎች..ሽሮቁቄሸበስ) ወይም ዲያሎግ የለም፤ሁሉም ልናገር አዳምጡኝ እዚህም ላይ ስብሓት በመናገርና በመነጋገር መሀከል ያለውን ልዩነት የተገነዘበ አይመስለኝም፤ ..ሰው እየጻፈ፣ እየተናገረ፣ እየተደራጀ ነው፤.. ይለናል፡፡ ተመስገን የሚለው አልተነጋገርንም ነው፡፡ ስብሓት የሚለው ትናገራላችሁ ነው፤ ተመስገን የሚለው አላዳመጣችሁንም ነው፤ እንዲህ ያለው አለመግባባት የሚመጣው ካለመነጋገር ነው፡፡
ትክክለኛ መረጃ የመስጠት ኃላፊነት የማን ነው?

ለአቶ ስብሓት ነጋ አንድ ቁም-ነገር ላስታውሰው፤ ወደደም ጠላም እሱ የህዝብ ሰው ነው፡፡ ማለትም የአደባባይ ሰው ነው፡፡ ስለዚህ ስለሱ የሚባለው ነቀፌታ ሁሉ ሊያስከፋው አይገባም፡፡ በተለይም በዚህ ሁሉም ነገር ምስጢር በሆነበት ማህበረሰብ ውስጥ ሃሜት ይትረፈረፋል፡፡ ለዚህ ኃላፊነታቸው ለህዝብ መሆን ያለባቸው ዜና ማሰራጫዎች ናቸው፤ ዱሮ ሰዎች ሲሾሙም ሆነ ሲሻሩ በአደባባይ እየተነገረ ነበረ፡፡ ዛሬ በምስጢርና በግል የሆነ ይመስላል፡፡ ታዲያ በእንዲህ ያለ ሁኔታ ውስጥ ሰዎች በመረጃ እጥረትና በወሬ ቢደናበሩ ምን ያስደንቃል? ስብሓት አልሰማ እንደሆነ እንጂ አንዳንዶቻችን በወሬ ፍዳችንን አይተናል፡፡ በእኩይ ክስ እሱና እኔ ጠላቶች ተደርገን እድሜ ልክም ተፈርዶብን በምህረት ወጥተናል፡፡ አሁንም አንዳንድ ሰዎች ፍዳቸውን እያዩ ነው፡፡ አንድ ምሳሌ ቅዱስ ተብለው ታቦት ተቀርፆላቸው እንደነበረም (በካህናት) ይገለጻል፤.. ይህንን ጭፍን የሐሰት ወሬ ለመጀመሪያ ጊዜ መስማቴ ነው፡፡በአንዳንድ ቤተክርስቲያኖች ስዕላቸው በመግቢያው ላይ በመደረጉ እንኳን ከባድ ተቃውሞ ነበር፡፡ ወያኔ ..ስር የሰደደ ዴሞክራሲያዊ አንድነት.. አረጋገጠ ማለት ሌላው የሚናገረውን ካለመስማት የሚመጣ ቀረርቶ ነው፡፡ አጨብጫቢዎች መስሚያ ጆሮ፣ ማመዛዘኛ አእምሮ እንዳላቸው አድርገን ስንገምት ወደዚህ መደምደሚያ እንደርሳለን፡፡ የሰሙትን በጥያቄ ለማጣራት ያልደረሱ፣ እምነታቸውን በሰሙት የሚከልሱ፣ ለስደት ሲበቁ እውነትን ይተነፍሱ..
በመጨረሻ ስብሓት የችግሮቻችን ሁሉ መነሻ የሆነውን አውራ ችግር ለማናቸውም ዓይነት ሳይንሳዊና ፍሬያማ ውይይት አስፈላጊ የሆነውን መመሪያ እንደሚከተለው ገልፆታል፡፡ …..የፖለቲካ ልዩነት ካለው አካል ጋር መወያየት ጠቀሜታ አለው፤ እኔ በዚህ ዓይነት ሂደት በጽኑ አምናለሁ፡፡.. እስከዛሬ ሳይገለጽለት በመቅረቱ ባዝንም ለወደፊቱ ያበርታህ፤ ያበርታን፡፡

2 Responses to ““የስልጣኔው መንገድ ሳይጣሉ መነጋገር ነው” – ፕ/ርመስፍን ወ/ማርያም”

  1. Le`Nesanet July 29, 2011 at 9:09 am #

    Sometimes i wonder if we have changed one iota from the time of Aba Stephanos.
    -infact probably worse off now,because at least then the leaders had the fear of God instilled and the consequences of what you recieve in the afterlife.
    Thanks jontambek for an insightful look on our current elites,as the French say: “the more things change,the more they stay the same”

  2. jontambek August 1, 2011 at 7:29 am #

    Le Netsanet, Many thanks for your regular visit.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: