Tag Archives: Tesfaye Gebreab

የበረከት መፅሃፍ (ከተስፋዬ ገብረአብ)

31 Dec

የበረከትን መፅሃፍ አነበብኩት…
በእውነቱ ህትመቱ ቆንጆ ነበር። ሽፋኑ እንደ ሃብታም ጉንጭ ይለሰልሳል። ከቻርልስ ዲክንስ ታዋቂ መፅሃፍ የተኮረጀ ቢሆንም ርእሱም ቢሆን አሪፍ ነው – የሁለት ምርጫዎች ወግ :: የበረከትን መፅሃፍ ያሳተመው መሃመድ አላሙዲ የተባለው ነጋዴ መሆኑን ፍትህ ጋዜጣ ላይ አንብቤ ነበር። መፅሃፉ 314 ገፆች እና 10 ምእራፎች ይዞአል። ዋጋው 90 ብር ነው።

ሪፖርተር በዜና ዘገባው፣ ሼክ መሃመድ አላሙዲ የበረከት ስምኦንን አዲስ መፅሃፍ ሳያነቡ፣ “መፅሃፉ ለወደፊቱ ትውልድ ጠቃሚ ነው” ሲሉ መናገራቸው እንዳስገረመው ፅፎአል። ምን ችግር አለው? ገንዘብ ወይም ስልጣን ካለህ የሚያዳምጥና የሚስቅልህ አታጣም። “ሃብት ያለው! ልብ አለው!” እንዲሉ። በረከት የመፅሃፉን ርእስ፣ “የሁለት ምርጫዎች ሞት” ቢለው ይሻል እንደነበር አስተያየት የሰጡም አሉ። ይልቁን ይቺን አስተያየት ወድጄያታለሁ።

እና በአንድ አዳር አነበብኩት…

ከዚህ ሁሉ ክምር መካከል ገፅ 312 ላይ ያሰፈረች አንዲት አረፍተነገር ይበልጥ ትኩረቴን ሳበችው። ሌላው ገለባ ነበር። ይህቺ አረፍተነገር የወደፊቱን የኢህአዴግ እቅድ ትጠቁማለች። በርግጥ በበረከት ስምኦን የህይወት ታሪክ ዙሪያ ጥቂት ድብቅ ነገሮች አሉ። ለአብነት እነዚህን መጠየቅ ይቻላል….

- የበረከት ወንድም በማን ተገደለ?

- የበረከት እውነተኛ ስም ማነው?

- በረከት የአባቱን ስም ለምን ቀየረ?

- ለመሆኑ አቶ ስምኦን ማናቸው?

- ካሳሁን ገብረህይወት እምነቱ ምን ነበር?

ከላይ ያሉት ጥያቄዎች የበረከት ስምኦን አዲሱ መፅሃፍ ውስጥ አልተካተቱም። እኔ ግን በዚህች አጭር መጣጥፍ ሁሉን እንደወረደ አወጋችሁዋለሁ። ያንን ከመግለፄ በፊት ግን በመፅሃፉ ዙሪያ አንዳንድ ነጥቦችን ላንሳ…

በረከት መረጃ ከመስጠት ይልቅ ትንታኔ መርጦአል። መተንተኑ ባልከፋ። የሚሰጠው አስተያየት እና ትንታኔው ግን በውሸት ላይ የቆመ ነው። ለምሳሌ እንዲህ ሲል አስፍሮአል፣

“…የኢህአዴግ አመራርና ታጋዮች ህዝብ ሲበደል አይወዱም። ኢህአዴግም ከህዝቡ ሌላ ጌታ የለውም።”

በረከት ስለየትኛው ህዝብ እንደሚናገር ግራ ያጋባል። እንዲህ ፃድቅ ሆነው የተገኙት በርግጥ የኢህአዴግ አመራር አባላት ናቸው? በረከት ተቃዋሚዎችን በተቻለው መጠን ሁሉ ተሳድቦአል። ወይም ለመወንጀል ሞክሮአል። ሜድያዎችን ወርፎአል። ኢሳት ቴሌቪዥንን በተመለከተ፣

“…ሎርድ ሜየር እና የጥፋት ባልደረቦቹ እነ አና ጎሜዝ ከግብፁ የናይል ሳተላይት በተከራዩት ጣቢያ የምርጫው እለት ስርጭት ጀመሩ…” ይላል።

የኢትዮጵያን ባለሃብትና ነጋዴ ደግሞ እንዲህ ሲል ያዋርደዋል፣

“…ሁለት ባላ ትከል፣ አንዱ ሲሰበር ባንዱ ተንጠልጠል…የሚለው ብሂል ዛሬ ገና የተገለጠለት ይመስል ለኢህአዴግ በግራ እጁ ከሰጠ፣ ቀኝ እጁን ለቅንጅት ይዘረጋል…”

ስለ ቪኦኤ ጋዜጠኞችም ፅፎአል። አንዳንዶቹ በኢህአፓ ትግል ውስጥ አብረውት እንደነበሩ ይገልፃል፣

“….በአሜሪካ ድምፅ የአማርኛ ክፍል ኢህአፓ እያለን አብረናቸው የታገልን፣ ነገር ግን በሂደት በአቋም የተለየናቸው ሰዎች ይገኛሉ።” ካለ በሁዋላ “….የኢትዮጵያ ህዝቦች ከአምባገነኑ ደርግ ጋር ሲፋለሙ፣ ለህይወታቸው ፈርተው ሸሽተው አሜሪካ የገቡ!” ሲል ይዝትባቸዋል። ጌታሁን ታምራትን ማለቱ ሳይሆን አይቀርም።

በረከት ሲፅፍ ተራ ብሽሽቅ ውስጥ ይገባል። ነገደ ጎበዜን፣

“….ቀይ ሽብር ይፋፋም! የሚለውን መፈክር የፈለሰፉ” ይላቸዋል። ማስረጃ ግን አያቀርብም።

መረራ ጉዲናን፣ “…ወደ ጥፋት የሚያመሩ አደገኛ ቃላትን ከማምረት የማይቦዝን…” ይለዋል።

አንድ ቦታ ደግሞ፣ “አደገኛ ቦዘኔ’ ያልነው ስራአጡን ሳይሆን ስራጠሉን ነው” ሲል በቃላት ቁማር ሊሸውድ ይሞክራል። ለምን እንዲህ ይጨነቃል? “ተሳስተን ነበር። ይቅርታ” ብሎ ባንድ ቃል መገላገል በተሻለው። አንድ ቦታ እንኳ “ተሳስተን ነበር” ብሎ ሳይናገር መፅሃፉን ጨረሰው። በረከት ቢያንስ ‘ታሪክ ያነበበ ሰው ነው’ ብዬ እገምት ነበር። እንደማየው ግን ያጠራጥራል። ታሪክ ያነበበ እንዴት ከታሪክ መማር አይችልም?

ዶክተር በየነ ጴጥሮስን በተመለከተ እንዲህ ይላል፣

“…ዶክተር በየነ ‘ስልጣን አይበቃችሁም ወይ? ለምን ለወጣቶቹ አታስረክቡም?’ ተብለው ሲጠየቁ፣ ‘ዛሬ ምን ወጣት አለ ብላችሁ ነው፣ ወጣት ድሮ ቀረ’ ብለው መለሱ…” ሲል ይወርፋቸዋል። እዚህ ላይ ታዲያ ስለ ኢህአዴግም በተነፃፃሪ ያነሳል። “….ወጣት አመራሮች የትግሉን በትረሙሴ ከነባሩ አመራር ትውልድ እየተረከቡ ነው” ይለናል።

ኢህአዴግ ስልጣኑን ለወጣቶች ማስረከብ ጀምሮአል እንዴ? አልሰማሁም ነበር። ዜናው አምልጦኝ ይሆናል። እነማናቸው ግን ወጣቶቹ? ሬድዋን ሁሴን እና አዜብ መስፍን? ወይስ ቻይና ትምህርት ላይ ያሉት የአመራር አባላቱ ልጆች? ግልፅ አላደረገም…

ስለ ብርሃኑ ነጋ፣

“ዶክተር ብርሃኑ ይቅርታ ጠይቆ አሜሪካ ከመሸገ በሁዋላ የስራ ባልደረባውን አንዳርጋቸው ፅጌን ወደ ኤርትራ እየላከ ከኢሳይያስ አፍወርቂ ጋር ሴራ በመጎንጎን…” በሚል ያጠቋቁረዋል።

አንዳርጋቸው ፅጌን በተመለከተ፣

“…አንዳርጋቸው ከለንደን፣ ‘መደራደር ለምን? ፓርላማ መግባት ለምን? የተዳከመና በህዝብ የተጠላ መንግስትን ገፍትሮ መጣል ነው እንጂ’ እያለ በእሳት ላይ ነዳጅ በማርከፍከፍ ላይ ነበር…”

ስለ ብርቱካን ሚደቅሳ ሲገልፅ ደግሞ፣

“…የብርቱካን ነገር በሞኝ እጅ የዘንዶ ጉድጓድ ይለካል የሚሉት አይነት ነው። የቅንጅት መሪዎች በብርቱካን መታሰር ደስታ ተሰምቷቸዋል። መታሰሯ የመንግስትን ክፋት ለማጋለጥ የሚያስችል አንድ መልካም አጋጣሚ ሆኖ ተሰምቷቸዋል…”

ስለ ስዬ አብርሃ፣

“….በቅርቡ ባሳተመው ‘ነፃነት እና ዳኝነት በኢትዮጵያ’ በሚለው መፅሃፉ ላይ በተሃድሶው ዘመን አቶ ስብሃት ላቀረበለት ጥያቄ፣ ‘ስማ ስብሃት! የኔን ወንድነት እና ሱሪ ትጠራጠራለህ እንዴ?’ በማለት እንደመለሰለት የሚገልፀው ስዬ ጀግንነት በሱሪና በቀሚስ የሚለካበት የእነእምዬ ምኒልክ ዘመን እንዳለፈ ዛሬም የገባው በማይመስል አኳሁዋን ስለራሱ ጀግንነት አውርቶ አይጠግብም…”

የመፅሃፉ ዋና የጥቃት ኢላማ ብርሃኑ ነጋ ነው ማለት ይቻላል። ሆኖም ብዙ ሊመታው ሞክሮ ምንም ሳይነካው መፅሃፉ አለቀ። ትልቅ ነገር ብሎ ያነሳው፣ “ብርሃኑ ከአና ጎሜዝ ጋር የፍቅር ግንኙነት ነበረው” ሚለውን ነው። ቀደም ሲል ከነገሩን የተለየ ማስረጃ ግን አላቀረበም። መለስ ለአና ጎሜዝ በፃፈው ደብዳቤ ላይ ግን፣ ከቲና ተርነር የዘፈን ግጥም አንድ መስመር ተውሶ፣ what’s Love got to do with it.’ ብሎ አሽሙር ቢጤ ጣል ማድረጉን አስፍሮአል። በረከት በዚህ በመለስ አሽሙራዊ አፃፃፍ ተደንቆ ከጣራ በላይ መሳቁንም ይነግረናል። እንዲያው ለነገሩ አና ጎሜዝ በብርሃኑ ፍቅር ወድቃ እንደነበር ቢረጋገጥስ? በውነቱ የ97 ምርጫ መጭበርበር በዚህ መረጃ ምክንያት ሊሸፈን ይችላል?

(…መለስ እንዲህ የፍቅር ነገር መፃፍ ከጀመረ ጥሩ ነው። በቅርቡ በፍቅር ስንኞች የተሞላ አንድ መፅሃፍ ጀባ ይለን ይሆናል። “አብዮታዊ ዴሞክራሲ” እያለ ከሚያንገላታን፣ “አብዮታዊ ፍቅር” የተባለ ተከታታይ ድራማ ቢጀምሩልን በተሻለ። መለስም ግን እንደ በረከት አንዳንድ ጊዜ ወሰድ መለስ ያደርገዋል። በቅርቡ፣ “መለስ ከልጅነት እስከ እውቀት” የተባለውን በትኩእ ባህታ የተፃፈውን መፅሃፍ ሳነብ፣ ገፅ 150 ላይ “የመለስ ጥቅስ” ተብሎ የቀረበ አገኘሁ። “የአፍሪቃ ውድቀት ሁሌም የግለሰቦች አምልኮ ነው” ካላ በሁዋላ የእነዚህ አምባገነኖች ስም በ“M” ፊደል እንደሚጀምር ይገልፃል። “መለስ ከታምራት ገለታ ጥንቆላ ተማረ እንዴ?” ብዬ በጣም ገርሞኝ፣ ስማቸው በ“M” የሚጀምረውን አምባገነን መሪዎች መፈለግ ጀመርኩ። መንግስቱ፣ ሞቡቱ፣ ሙጋቤ፣ ሙሴቪኒ፣ መለስ፣ ምቤኪ፣ መሃመድ ጋዳፊ፣ በጣም ሳቅሁኝ። ኢሳያስ ግን ስሙ በ“M” አይጀምርም። መለስ ለካስ መስፍን ወልደማርያምን እንዲህ አጥብቆ የሚፈራቸው ስማቸው በ“M” ስለሚጀምር ኖሮአል? መለስ ጨዋታ ጨምሮአል። እንዲህ አልፎ አልፎ ቢያዝናናን ጥሩ ነበር…)

በረከት የፕሮፓጋንዳውን ስራ አልቻለበትም። ጋዜጦች እንደገለፁት ከበረከት መፅሃፍ አስገራሚ አላማዎች አንዱ በ1997 የምርጫ ፉክክር ወቅት በአደባባይና በሕዝብ ፊት ያሳፈሯቸውንና ባዶነታቸውን ያጋለጠባቸውን ዶክተር ብርሃኑ ነጋን መበቀል ነው።

በረከት በመፅሃፉ እራሱን ሲያደንቅም ሃፍረት የሚባል አልፈጠረበትም። እንዲህ ይላል፣

“….በኤሊ ሳይሆን በአቦሸማኔ ፍጥነት በመለወጥ ላይ ያለች ኢትዮጵያ ውስጥ እንኖራለን። ትልቅ ምስጋና ይህን ለውጥ አቅደው ላስፈፀሙት የልማት መሪዎች…” የስምኦን ልጅ በጣም ደፋር ነው። እንዲህ ሲል አስፍሮአል፣ “..ሶማሊያ ውስጥ ‘ፊልም አየህ ተብሎ ሰው በጠራራ ፀሃይ ይገደላል’…”

ጤና ይስጥልኝ በረከት!!

አሰፋ ማሩ ለምን በጠራራ ፀሃይ ተገደለ? ኦቦ ደራራ ከፈኔ በጠራ ጨረቃ ለምን ተገደሉ? በረከት ስለሶማሊያ እስርቤት በመፅሃፉ አንስቶ ነበር፣ “…የሶማሊያ አክራሪዎች እስርቤት ውስጥ የዜጎችን ጀርባ በጅራፍ በመተልተልና ህዝቡን በሽብር ሸብበው…” እያለ ሲተነትን ‘ይሄን መፅሃፍ የፃፈው ሌላ በረከት ስምኦን ይሆን እንዴ?’ ብዬ ተጠራጥሬያለሁ። አዲሳባ እስርቤት ምን እንደሚፈፀም አያውቅም? ይህን ሲል አብረውት የሚሰሩትን እንኳ አያፍራቸውም? “….የኢትዮጵያ ፍርድ ቤት ዳኞች ከየትኛውም የመንግስት አካል አንዳችም ተፅእኖ ሳይደርስባቸው ብይን እንደሚሰጡ የተመሰከረለት ነው…” የሚለው ገፅ ላይ ስትደርሱ ልብ ድካም ያለባችሁ አደራ ተጠንቀቁ።

በረከት በመፅሃፉ ተቃዋሚዎችን ርስበርስ ሊያጋጭ ይችላል ያላቸውን ለቅሞ አትሞአል። ቆርጦ የመቀጠል ልምዳቸው እዚህም ተደግሞአል። ገፅ 236 ላይ እነ ብርሃኑ ለሽማግሌዎቹ ፈረሙት የተባለውን የይቅርታ የፊርማ ወረቀት ለመለስ እንደተፃፈ በማስመሰል ሁለት የተለያዩ ደብዳቤዎችን አጣብቆ አትሞታል። በቅርቡም ይህን አይነት የመቀጣጠል ድራማ ደበበ እሸቱ ላይ ፈፅመውታል።

በጥቅሉ የበረከት መፅሃፍ በቅጥፈት ትንታኔዎች የተሞላ ነው። አንዳንድ የሚጠቀምባቸው ቃላት ግራ ያጋባሉ። መለስ በፖሊት ቢሮ ስብሰባዎች ተናገረ ብሎ ያቀረባቸው አረፍተነገሮች ያበደ ወይም የመንፈስ ጭንቀት ያለበት ሰው የሚናገራቸው ነበር የሚመስሉት፣

“…ስራ አስፈፃሚው ሩጫ ከመጀመሩ በፊት ለራሱ፣ ‘ምን ያህል ጊዜ አለን? በምን ያህል ፍጥነትስ ልንሮጥ ይገባናል?’ የሚሉ ጥያቄዎችን አቀረበ። ከኤሊ ወይም ከቀንድ አውጣ ትንሽ ሻል በሚል ወይም በአቦሸማኔ ፍጥነት መጓዝ በሚቻልበት ሁኔታ…ተሃድሶው በከፍተኛ ፍጥነት ከሚወርድና በየደቂቃው በፍጥነት ከሚጓዝ ናዳ አምልጦ፣ ጠንካራ ከለላ ለማግኘት…” እንዲህ ያሉ የሚንኳኩ ድንጋያማ ቃላት የሞሉበት መፅሃፍ ሲሆን፣ ቃላቶቹ እንደ ቢንቢ ጆሮ ላይ ይጮሃሉ እንጂ ምን እንደሚናገሩ መረዳት ያስቸግራል…

ስለ አዲሳባ የተረከው ክፍል በጣም አስገርሞኛል፣

“…አዲሳባን ሲያስተዳድር የቆየው አመራር እንዲቀየር ከተወሰነ በሁዋላ ከየክልሉ ከተማ ቀመስ ሰው እየተፈለገ ተመልምሎ አዲሳባ እንዲገባ ተደረገ።” ይላል።

እነዚህ ከተማ ቀመሶች ደግሞ አርከበ ኡቅባይ እና ህላዌ ዮሴፍ መሆናቸውን ይነግረናል። ይሄ እውነት አይደለም። አሊ አብዶ አዲሳባን መምራት ያልቻለው ከተማ ቀመስ ስላልሆነ አልነበረም። አሊ አዲሳባን እንዲመራ ነፃነቱ አልተሰጠውም። በወቅቱም አዲሳባ እንድትለማ ፍላጎት አልነበረም። ሁዋላ ግን የአዲሳባን ህዝብ ልብ ለማግኘት ታቀደና ለአርከበ ከሙሉ ስልጣን ጋር የፌደራሉ ሙሉ ድጋፍ ተመረቀለት። ስለዚህ ከአሊ የተሻለ ስራ ሰራ። አርከበ ከለቀቀ በሁዋላ ለኩማ ደመቅሳ ሙሉ ስልጣን አልተሰጠውም። በረከት ይህን ያውቃል። እያወቀ ግን “አርከበ ከተሜ በመሆኑ አዲሳባ ላይ ለውጥ አሳየ” ይለናል። ለመሆኑ የአርከበ ከተሜነት የት ነው? መቀሌ ወይስ አድዋ? ህላዌስ ቢሆን? የ18 አመት ጎረምሳ ሆኖ አዲሳባን ከለቀቀ በሁዋላ አያውቃትም። አዲሳባ ላይ የኖረ ቢሆንስ? ከተማን ለማስተዳደር የብቃት መመዘኛ ይሆናል? የበረከት አገላለፅ፣ አርከበና ህላዌ በቀጥታ ከለንደን ከንቲባነት ወደ አዲሳባ መዘጋጃ ቤት የተዛወሩ ይመስል፣ “ከተሜዎች ተመርጠውና ተፈልገው አዲሳባ እንዲገቡ ተደረገ” ይለናል።

እንዲህ ይላል ደግሞ፣

“…ኢህአዴጎች ጥገኛ ዝቅጠት ከተንሰራፋ ሊከተል ስለሚችለው አደጋ የሚሰጡት ምላሽ አርማጌዶን የሚል ነበር። የአርማጌዶን አደጋ ፈጦ በወጣበት፣ አገሪቱን ወደ ህዳሴ ሊያመሩ የሚችሉበት ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ ፖሊሲና ስትራቴጂ በተነደፉበትና ለተግባር ምላሽ ሊሆኑ በሚችሉበት፣ አመራሩም አገሪቱን ይዞ ከአደጋው ለማምለጥ በከፍተኛ ፍጥነት ለመሮጥ በተስማማበት ወቅት የኢትዮጵያን ፈጣንና የማያቋርጥ እድገት እውን ለማድረግ የሚያስችሉ ምቹ ሁኔታዎች…”

ከላይ የተገለፀውን ደጋግሜ ባነበውም ሊገባኝ አልቻለም።

በረከት ምንድነው ሚያወራው? ስለ ኢትዮጵያ ነው ወይስ ስለ ፉጂ ደሴት? በተለይ፣ “አመራሩ አገሪቱን ይዞ ከአደጋው ለማምለጥ በከፍተኛ ፍጥነት ለመሮጥ” የሚለውን በምናብ ለማየት ሞክሬ ነበር። አይኑ እንደ በርበሬ የቀላ ሰው፣ ኢትዮጵያን በነጭ ከረጢት ውስጥ ከቶ፣ በጨለማ ውስጥ እየጮኸ ሲሮጥ ነበር የታየኝ። ጭንቀት ያለበት ሰው የቅዠት አለም ውስጥ ገብቶ የፃፈው የተዘበራረቀ ዶሴ ሆኖ ተሰማኝ።

እነሆ! የበረከት መፅሃፍ እንዲህ ባሉ ቃላት የተሞሉ ናቸው።

ይህን መፅሃፍ ለማንበብና ይህችን አስተያየት ለመፃፍ በጥቅሉ 21 ሰአታት አባክኛለሁ። ከበረከት ስምኦን ጋር መስራት ካቆምኩ 12 አመት ሆኖኛል። ምንም አልተለወጠም። አሁንም ያገኘው ሰው ላይ እንደ ግንድ መገንደሱን ቀጥሎአል። አሁንም ለሌሎች ትክክል የመሆንን እድል አይሰጥም። አሁንም ክብሩን አይጠብቅም። መሃመድ አላሙዲ የተባለው ሲራራ ነጋዴ፣ እንደ ማንቆርቆሪያና ጀበና “ከሆስፒታል አንጠልጥዬ አወጣሁት” እያለ ሲናገር በረከት ቁጭ ብሎ እየሰማ እስከ ጆሮው ይስቃል። በዚህ እድሜው እውነት መናገር አልቻለም። ሌላው ሁሉ ቀርቶ ለተሰዋ ታላቅ ወንድሙ እንኳ ታማኝ መሆን አልቻለም።

የበረከት ቅጥፈት ገፅ አንድ ላይ ይጀምራል። ገና መፅሃፉን ስትገልጡት፣

“መታሰቢያነቱ ለወንድሜ ለካሳሁን ገብረህይወት” ይላል።

ይሄ ውሸት አይደለም። በረከት ካሳሁን የሚባል ወንድም አለው። የበረከት የልጅነት ስም ከእነአባቱ፣ “መብራህቱ ገብረህይወት” ይባላል። ወደ ትግል ከወጣ በሁዋላ ስሙን “በረከት ስምኦን” ሲል ቀየረው። ስሙን ከእነ አባቱ ለምን እንደቀየረው ብዙ ሰዎች አያውቁም። በትግሉ ጊዜ ስምህን እንጂ የአባትህን መቀየር የተለመደ አልነበረም። ለምሳሌ መለስ፣ ስብሃት፣ ስዬ፣ ሳሞራ፣ ሃየሎም፣ ህላዌ፣ የመሳሰሉትን መጥቀስ ይቻላል። ስማቸውን እንጂ የአባታቸውን ስም አልቀየሩም። ምክንያቱም ስም መለወጥ ያስፈለገው ለቤተሰባቸው ደህንነት ሲባል ብቻ ነበር። የአባት ስም ለመለወጥ ምክንያት አልነበረውም። እንዲያውም ብዙዎቹ ደርግ ከወደቀ በሁዋላ ወደ ልጅነት ስማቸው ተመልሰዋል። በረከት ከእነዚህ ሁሉ ተለይቶ ስሙን ብቻ ሳይሆን የአባቱንም ስም ቀየረ። በዚያውም ፀና።

የአባትህን ስም ለመቀየር የግድ አንድ ምክንያት መኖር አለበት። ምናልባት አባትህን የምትጠላ ከሆነ፣ ዲቃላ ሆነህ በእንጀራ አባትህ የምትጠራ ከሆነ፣ የመሳሰሉ ምክንያቶች የአባትህን ስም ሊያስቀይሩ ይችላሉ። ስትቀይርም የእውነተኛ አባትህን ስም ታደርጋለህ። ወይም አባትህ ስሙ የማይታወቅ ከሆነ የእናትህን አባት ስም ልታደርግ ትችላለህ። አሊያም ደግሞ እንደ በአሉ ግርማ በአሳደገህ ሰው ስም ልትጠራ ትችላለህ። ይሄ ተለመደ ነው።

በቅርብ እንደማውቀው በረከት ወላጅ አባቱን በጣም ያከብራል፣ ይወዳልም። በጎን የተወለደም አይደለም። መልኩም አባቱን ነው የሚመስለው። ወላጅ አባቱ አቦይ ገብረህይወት ባህላዊ መሃንዲስ ነበሩ። በጎንደር ዙሪያ የሚገኙ ቤተክርስትያናትን በአብዛኛው የገነቡት እሳቸው ናቸው። ቤተሰባቸውን አጥብቀው የሚወዱ፣ ልጆቻቸውን ለመስተማር እና ጥሩ ደረጃ ለማድረስ የደከሙ አባት ነበሩ። እና ታዲያ በረከት ስምኦን እንዲህ ያሉ ድንቅ አባቱን ከስሙ ላይ ፍቆ ለመጣል ለምን ወሰነ? ታሪኩ አስቂኝ ነው…

በረከት ስምኦን የሚባል የኢህአፓ ታጋይ ነበር።

አዲሳባ ተወልዶ ያደገ፣ ሊሴ ገብረማርያም የተማረ ኤርትራዊ ነው። በትግሉ ወቅት ይህ ልጅ ባልታወቀ ምክንያት ከትግሉ ሜዳ ተሰወረ። ድንገት ስለተሰወረ ብዙዎች የኢህአፓ አባላት በረከት ስምኦን የተሰዋ መሰላቸው። በዚህ ጊዜ መብራህቱ ገብረህይወት በረከት ስምኦን የተባለውን የተሰዋ የትግል ጓዱን ለማስታወስ ስሙን በስሙ ሰየማት። እናም በረከት ስምኦን እየተባለ መጠራት ጀመረ።

የሚያስገርመው ታሪክ ግን እውነተኛው በረከት ስምኦን አልተሰዋም ነበር። እውነተኛው በረከት ስምኦን አሁንም በህይወት ፓሪስ ይገኛል። በህይወት እያለ፣ በጠራራ ፀሃይ ስሙ በመዘረፉ በጣም እንደሚበሳጭም ሰምቻለሁ። እውነተኛው በረከት፣ ሩት እና ሃና የተባሉ እህቶች አሉት። ሃና ስምኦን ፓሪስ ላይ የኤርትራ አምባሳደር ነበረች። አሁን የት እንዳለች አላውቅም። ሩት ስምኦን የሻእቢያ ታጋይ እና ጋዜጠኛ ስትሆን፣ አስመራ ትገኛለች። ባልተሰዋ ሰው ስም፣ በአላማ በማይገናኙ ሰው ስም፣ ራሱን የሚጠራው ታሪከኛው መብራህቱ አማራ ሳይሆን አማራ ነኝ ይላል፣ በረከት ስምኦን ሳይሆን በረከት ስምኦን ነኝ ይላል። ይሄ ሰውዬ መቼ ነው እራሱን የሚሆነው? ጤነኛ የሆነ ሰው የራሱን ስም ሙሉ በሙሉ ሰርዞ፣ ያልሞተን ሰው ስም ከእነ አባቱ እንዴት ይዘርፋል?

(እውነተኛው በረከት፣ ፎቶኮፒውን በረከት በመክሰስ ስሙን ማስመለስ ይችላል። በርግጥ የህግ ሰዎች አስተያየት ሊሰጡበት ይችላሉ። ፓሪስ የሚገኙ ጋዜጠኞችም እውነተኛውን በረከት ቢያነጋግሩት ጥሩ ነው። በህይወት እያለ በስሙ ይሄ ሁሉ ግፍ ሲሰራ ዝም ማለት ያለበት አይመስለኝም…)

ወደ ዋናው ነጥብ ልመለስና የመብራህቱ ገብረህይወት ታላቅ ወንድም ካሳሁን ገብረህይወት ይባላል። ስለዚህ መፅሃፉን “ለወንድሜ ለካሳሁን ገብረህይወት መታሰቢያ ይሁን” ማለቱ ውሸት የለበትም። ዝቅ ብሎ ግን እንዲህ ይላል።

“እነሆ በተለምክልኝ መንገድ እጓዛለሁ”

እዚህ ላይ በረከት እንደገና እውነትን ገለበጣት። ካሳሁን ለበረከት የፖለቲካ መንገድ አልተለመለትም። ካሳሁን ኤርትራ ተወልዶ ጎንደር አደገ። ከዚያም የኢህአፓ ታጋይ ሆነ። በኢህአፓ ውስጥ ሳለ የጎሳ ፖለቲካን የሚቃወም፣ እንደማንኛውም የወቅቱ የኢህአፓ ወጣት ህብረብሄራዊ አደረጃጀት እና መስመርን የሚመርጥ ነበር። በግልባጩ መብራህቱ በታላቅ ወንድሙ ተፅእኖ የብሄር አደረጃጀትና አስተሳሰብን የሚቃወም ሆኖ ነበር ትግሉን የጀመረው። ካሳሁን የተሰዋው ከህወሃት ጋር በተደረገው ጦርነት ነው። ማለትም ካሳሁን የተገደለው በህወሃት ጥይት ነው። በረከት ስምኦን ወደ ህወሃት የገባው ከካሳሁን መገደል በሁዋላ ነው። እንዴትና በየት በኩል ነው፣ ካሳሁን ይህን የወያኔ አላማ ለበረከት ያወረሰው? ካሳሁን ምንም እንኳ ወንድሙ ቢሆንም፣ በዚህ መንገድ ታሪኩን ሊያበላሽበት መብት የለውም…

በረከት በጣም የተምታታበት ሰው ነው።

ኢትዮጵያን ይዞአት ገደል ሳይገባ መሄጃውን ቢፈልግ ለዚህች አገር ትልቅ ውለታ እንደሰራ ይቆጠራል። ከበረከት የተምታቱ ታሪኮች ዋናው በዘሩ ኤርትራዊ ሆኖ ሳለ የአማራ ድርጅት መሪ መሆኑ ነው። ይሄ ከሞራል አንፃር ለአማራ ህዝብ ስድብ ነው። በረከት በህብረ ብሄራዊ ድርጅት ውስጥ እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ ኢትዮጵያን ቢመራ ጥያቄ ባልተነሳበት። ሰው ተወልዶ ያደገበት አገሩ መሆኑ ይታመናል። የዘር ፖለቲካ የሚያራምድ ግን የግድ እሱም ዘሩን ግልፅ ማድረግ ይጠበቅበታል። “አማራ በዘሩ መደራጀት አለበት” ብለው ሲያበቁ፣ አማራ ያልሆነ እንዴት አማራን ይወክላል? ኢህዴን ወደ ብሄራዊ ድርጅት ሲለወጥ፣ በረከት ለራሱም ሆነ ለአማራ ህዝብ ክብር ሲል ራሱን ከአማራ ድርጅት መሪነት ማግለል ነበረበት። በረከት ስምኦን ስለዚህ ጉዳይ መፅሃፉ ላይ አላነሳም። ይልቁን በቀጣይ 20 አመታት እንዴት ኢትዮጵያን እንደሚያስተዳድራት ፍንጭ ሰጥቶናል። ይህን ማስታወሻ ለማስፈር የተነሳሁትም በመቋጫው መረጃ ምክንያት ነው።

“…(አሮጌው) የአመራር ትውልድ ቦታውን ለአዲሱ የአመራር ትውልድ የሚያስረክብበት ወቅት ላይ ደርሰናል። ስለዚህም ከፊት መስመር ገለል ብለን፣ ከሁዋላና ከጎን ሆነን መደገፍ አለብን በተባባልነው መሰረት የአመራር መተካካቱን ማስፈፀም ጀምረናል…”

የተሰመረበት አረፍተነገር የኢህአዴግን የ2015 እቅድ የሚጠቁም ነው። እንደተሰመረበት መረጃ ከሆነ መለስና በረከት መንግስታዊ የሃላፊነት ቦታቸውን ሊለቁ ተዘጋጅተዋል። ማለትም “ከፊት መስመር ገለል” ይላሉ። “ከሁዋላና ከጎን” ሆነው ይደግፋሉ። “እስከመቼ?” ለሚለው ጥያቄ ምላሽ የለውም። አስር ወይም ሃያ አመታት! በዚህ ስልት አገዛዙ ይቀጥላል። “መደገፍ” ሲሉ መንዳት ማለታቸው ነው። መርጠው የሚያመጧቸው እንደ ጋሪ ፈረስ ለመነዳት ፈቃደኛ የሚሆኑትን ይሆናል። መለስና በረከት ፑቲን የፈፀመውን አይነት ቁማር ሊጫወቱ የቤት ስራቸውን ሰርተው ጨርሰዋል። ይህንንም በቅርብ ጊዜ በተግባር የምናየው ይሆናል። “ከጎን መርዳት” የሚለው በምክትል ሚኒስትርነት የሚቀመጡትን የሚጠቁም ነው። ለአብነት ብርሃነ ገብረክርስቶስ ሃይለማርያም ደሳለኝን ከጎን ሆኖ እየመራው ነው። ስለዚህ ነባሮቹ የምክትል ሚኒስትሮችን ቦታ እየያዙ፣ አሻንጉሊቶችን በሚኒስትርነት ያስቀምጧቸዋል። “በተባባልነው መሰረት” የሚለው አባባል የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ውሳኔን የሚመለከት ነው። በቀጣዩ ያልታወቁ አመታት ኢትዮጵያን እንዴት መምራት እንዳለባቸው የደረሱበትን ውሳኔ ጠቁመውናል።

ርግጥ ይህ መረጃ ጥብቅ ምስጢር አልነበረም። ከሃይለማርያም መምጣት በሁዋላ በፑቲን ስልት በመጓዝ ላይ መሆናቸውን ስንገምት ቆይተናል። መተካካቱ፣ “ከሁዋላና ከጎን” እንደሚደገፍ (እንደሚነዳ) በአደባባይ ሲያረጋግጡልን ግን ይህ የመጀመሪያው ነው። ይህ የበረከት መፅሃፍ የመወያያ አጀንዳ እንዲሆንም ይፈልጉ ይሆናል። እዚህ ላይ መታለል አይገባም። መፅሃፉን ከአጀንዳ ውጭ በማድረግ ወደሚቀጥለው ስራ መግባት ብልህነት ነው።

በቅርቡ አዲሳባ ላይ ታላቁ ሩጫ ሲካሄድ፣ “ሳንፈልጋቸው – ሃያ አመታቸው!” እያለ የተቃውሞ ድምፁን ያሰማው ወጣት፣ “ሳንፈልጋቸው – አርባ አመታቸው!” እያለ የሚዘምርበት ቀን እንደሚመጣ እየቀለዱ ከጣራ በላይ ይስቁ ይሆናል። ሆኖም ረግጠው መግዛቱን ለመቀጠል ያላቸው ቁርጠኛነት ሊሳካ የሚችለው ትግል ባይኖር ነበር። ትግል ግን አለ። የመረረ ትግል አለ። ጥቂት አጋጣሚ ብቻ የሚጠብቅ፣ በቋፍ ላይ ያለ ያመፀ ህዝብ አለ። ያም ሆኖ መለስና በረከት ለልጆቻቸው፣ ለሃገራቸውና ለስማቸው ሲሉ የተበላሸውን ለማስተካከል አጭር ቀሪ ጊዜ አላቸው። ጋዳፊ ላይ የደረሰው ይደርስባቸው ዘንድ ማንም አይመኝም። ሊደርስ ግን ይችላል። ስለዚህ አንድ ነገር ማስታወስ ይገባቸዋል። በመጨረሻ የሚስቅ ረጅሙን ሳቅ ይስቃል…

ፀሃፊውን ለማግኘት፣ ttgebreab@gmail.com

የ መለስ ዜናዊ ሚስጥሮች …..በተስፋዬ ገ/አብ

14 Nov

For PDF file please click here: YeZenawi-Misteroch

በየእለቱ አዳዲስ ዜናዎች እንሰማለን። ለአብነት “ስዩም መስፍን በቻይና የኢትዮጵያ አምባሳደር ሆነ” የሚለው ተራ ዜና ነበር። “ስዩም ተወረወረ” ብለን ያመንንም ነበርን። ስዩም ሌላ ተልእኮ እንደተሰጠው ለመረዳት፣ የቻይናና የወያኔን የንግድ ስምምነቶች ማስላትና አንዳንድ አንጓዎች ብቅ እስኪሉ መጠበቅ ያስፈልግ ነበር። አባይ ፀሃዬ የስኳርና የጨው ሚኒስትር ሆኖ ሲሾም ብዙ ስላቆች አንብቤ ነበር። የአባይ ፀሃዬን አንገት የስኳር ጆንያ ውስጥ በመክተት ያላገጡ ሜዲያዎችም ነበሩ። ሆኖም የስዩምም ሆነ የአባይ ምደባዎች ቀጣዩን የወያኔ ዋና ዋና እቅዶች ጠቋሚ ነበሩ። የስዩምን ሹመት ተከትሎ፣ የወያኔ ባለስልጣናት ልጆች ለትምህርት ወደ ቻይና ተላኩ። እነዚህን ልጆች በኮሚኒስታዊ አስተሳሰብ አደራጅቶ ማዘጋጀት የሽማግሌው የትርፍ ጊዜ ተልእኮ መሆኑ እየተሰማ ነው።
ወያኔ የጦር መሳሪያ በብዛት እየገዛና እያመረተ ነው።
ጦር መሳሪያ የማከማቸቱ እውነተኛ አላማ ምን ይሆን? በአባይ ጉዳይ የግብፅን ጦር ለመመከት? ይሄ የተበላ እቁብ ሆኖአል። ትግራይን ለመገንጠል ቆርጠው ወስነው፣ በሹክሹክታ እንደሚሰማው TDF (Tigray Defense Force) የተባለውን ይፋ ያልሆነ መስሪያ ቤት በምስጢር እያደራጁ ይሆን?
የህወሃት ሰዎች ትግራይ በጠላት ተከባለች ብለው ማመናቸው ወይም እንዲታመን መፈለጋቸው የችግሩ ማእከል ይመስላል። “እንደ እስራኤል በጉልበታችን መኖር እንችላለን” የሚለው ቅዠት ውስጥ የገቡት አምነውበት ነው ወይስ ለፕሮፓጋንዳ ፍጆታ? ይህን በትክክል ማወቅ አይቻልም። ህዋሃት የትግራይን ህዝብ እንደመሸሸጊያ ሊያመቻቸው ካላሰበ በቀር፣ የትግራይ ህዝብ የጎረቤት ጠላት የለውም። ሊኖረውም አይችልም። በፍቅር የመኖር ሰፊ እድል እያለ ግጭት ብቻ ለምን አማራጭ ሆኖ ይቀርባል?
“ወያኔ ስልጣን ላይ ለመቆየት የቀረችው አንድ የማጭበርበሪያ ካርድ አሰብን በጦር ሃይል መያዝ ናት። የጦር መሳሪያ ማከማቸቱም ለዚያ ኦፕሬሽን ሊሆን ይችላል” እያሉ የሚተነትኑ፣ በተዘዋዋሪም የሚገፋፉ አሉ።
በርግጥ ኢትዮጵያና ኤርትራ ወደ ጦርነት ከገቡ ውጊያው አሰብ ላይ ብቻ ሊሆን እንደማይችል ግልፅ ነው። እና ይሄ ትንተና ውሃ አይቋጥርም። ካልሆነ ታዲያ የወያኔ የተጋነነ የጦር መሳሪያ ክምችት አላማ ምን ሊሆን ይችላል? በርግጥ ከዚሁ ጋር ተያይዞ የኢትዮ-ኤርትራ የድንበር ጉዳይ በእንጥልጥል የተያዘበት ያልተገለፀ ምክንያት እንደሚኖረውም አስባለሁ።
ያልተመለሱልኝ እና የመጨረሻ አንጓቸውን ያላወቅሁዋቸው ጥያቄዎች ከጥቂት በላይ ናቸው። የመሬት ሽያጩ የመጨረሻ አንጓ ገና ግልፅ አልሆነም። ልማት አለመሆኑ ግልፅ ነው። የኮሚሽን ገንዘብ ለማግኘትና ለመዝረፍ ብቻ ተብሎ ሊታለፍም አይችልም። በርግጥ በዚህ ጉዳይ ላይ የራሴ ጥርጣሬ አለኝ። ጊዜውን አላስታውስም። ሆኖም እኔም በተሳተፍኩበት አንድ የፕሮፓጋንዳ ካድሬዎች ስብሰባ ላይ፣ መሬትን የመሸጥና የመለወጥ አጀንዳ ተነስቶ ነበር። ቃል በቃል የመዘገብኩት ባይሆንም፣ በረከት ስምኦን የተናገረው አይረሳኝም፣
“በዚህ ዘመን መሬት ይሸጥ ይለወጥ ብንል ያልተነካ ሰፊ ድንግል መሬት ያለው በደቡብና በኦሮሚያ ነው። የመሬት ሽያጭ ከፈቀድን መሬት ሊገዛ የሚችለው ገንዘብ ያለው ባለሃብት ነው። በዚህ ዘመን ገንዘብ ያለው ማን እንደሆነ ደግሞ ይታወቃል። በዚህ ወቅት መሬት እንዲሸጥ ከፈቀድን ቀደም ሲል ነፍጠኛው በጠመንጃ ይዞት የነበረውን መሬት አሁን ደግሞ መልሶ በገንዘቡ እንዲቆጣጠረው መፍቀድ ማለት ነው…”
3
ኢህአዴግ ስልጣኑን ከለቀቀ የመሬት ፖሊሲው እንደሚቀየር ያውቀዋል። ስለዚህ ዋጋ ያለውን መሬት ሁሉ ከወዲሁ ሸጦ መጨረስ ይፈልጋል። ዛሬ መሬቱ ለውጭ ዜጎች ተሸጦ ካለቀ ወደፊት መሬት የመግዛት አቅም ያለው ኢትዮጵያዊ ቁራሽ መሬት ሊያገኝ አይችልም። ቢያገኝ እንኳ ውድ ይሆንበታል። ለ50 አመት ውል የተፈረመለትን ህንዳዊ ማባረርም ቀላል አይሆንም። ምክንያቱም ብዙ ችግር ያስከትላል። ሙሴቪኒ ስልጣን ይዞ ምእራባውያንን እርዳታ ሲጠይቅ፣ በቅድሚያ ኤዲአሚን ዳዳ ያባረራቸውን ህንዶች መሬትና ንብረት እንዲመልስ ነበር ያዘዙት። ሳይወድ አፍንጫውን ተይዞ መለሰ። የአማራ ባለሃብቶችን ማዳከም፣ የኦሮሞ ባለሃብት እንዳይፈጠር ማገድ የወያኔ ግንባር ቀደም መርህ መሆኑ ግልፅ ነው። መሬት በችኮላ እንዲህ የሚቸበችቡበት ምክንያት ከዚሁ ጋር የተያያዘ ይመስላል።
በርግጥ “ኢትዮጵያዊው ባለሃብት ቡና ቤት ከመገንባት አያልፍም” እያሉ የሚያላግጡ አሉ።
መቼ ተሞከረና?
እንኳን በዚህ ዘመን፣ በ60ዎቹ መጀመሪያ ላይ ወጣቶች ቦሎቄ እያመረቱ ወደ ውጭ መላክ ጀምረው ነበር። ወያኔ የሃገሪቱን መሬት ለውጭ ሰዎች ሸጦ የማጠናቀቅ ተልእኮ እንደያዘ ብዙ አስረጅ ማቅረብ ይቻላል።
ለአብነት ከአዲሳባ ናዝሬት በግማሽ ሰአት ውስጥ መግባት የሚያስችል ዘመናዊ መንገድ ተሰርቶ በመጠናቀቅ ላይ ነው። የዚህ መንገድ መገንባት አላማ፣ “ወደ ናዝሬት በፍጥነት ለመድረስ ነው” ብሎ የሚያስብ የዋህ የሚኖር አይመስለኝም። ወያኔ ከአዲሳባ ናዝሬት በፍጥነት ስለመግባት ሊያሳስበው አይችልም። የመንገዱ መገንባት ሁለተኛ አንጓ፣ ከአዲሳባ ናዝሬት በሚዘረጋው አዲስ መንገድ ግራና ቀኝ ያለውን መሬት ለቻይናና ለቱርክ ለመሸጥ ያለመ ነው። ምክንያቱም በደብረዘይት በኩል ያለውን መሬት ሸጠው ጨርሰውታል። ይህን ማድረግ ለሃገርና ለህዝብ እንደሚጠቅም የሚያሳምን ማብራሪያ እስካሁን አላነበብኩም። መለስ እራሱ ለውጭ ባለሃብቶች መሬት መሸጥ ጉዳት መሆኑን ሲናገር ተደምጦአል። ዚምቧቡዌ በተመሳሳይ መሬቷ እንዲህ ተበዝብዞ ነበር። ሙጋቤ መሬት ለማስመለስ በተነሳበት ወቅት ሃገሪቱ የገጠማት መከራ ግን መቼ እንደሚያቆም እንኳ አልታወቀም። ኢትዮጵያዊው ዜጋ የገዛ መሬቱን መጠቀም እንዳይችል በአዋጅና በፖሊሲ አግደህ፣ ለውጭ ባለሃብት በርካሽ ዋጋ መቸብቸብ ልማታዊ አላማ ይኖረዋል?
“አንጓ” ያልኩትን በቀላሉ ለማስረዳት ብዙ ሰው የሚያውቀውን አንድ ምሳሌ ልጥቀስ።
“….በምርጫ 97 ህዝቡ እንደሚያምፅ ታወቀ – አመፀኛውን ለማስቆም የሚቻለው ከሰልፈኞቹ ጥቂት በመግደል መሆኑ ታመነበት – ግድያውን መሸሸግ ስለማይቻል ለአለማቀፍ ትችት መጋለጥ እንደሚኖር ግልፅ ሆነ – ስለዚህ ለሚገደሉ ሰዎች ግድያ በቂ ምክንያት ማቅረብ እንደሚገባ ታመነ – “ሰልፈኛውን የገደልነው፣ ስንከላከል ነው” ብለው ቢከራከሩ እንደሚታመኑ ገመቱ – ለዚህ ደግሞ ጥቂት ፖሊሶች መሞት አለባቸው ተባለ – ስለዚህ ፖሊሶችን የሚገድል ሌላ ሃይል ተዘጋጀና እንደታቀደው ተፈፀመ…”
“የመጨረሻው አንጓ” የፖሊሶቹ መገደል ለፍርድ ቤት ክርክር እንዲመች ተብሎ የተፈፀመ መሆኑ ነበር። ወደፊት ሊሆን የሚችለውን ቁጭ ብለው ወረቀት ላይ እንደ ሂሳብ ይሰሩና በቅደም ተከተል፣ አንጓዎችን በእቅድ ያስኬዷቸዋል። ይህ የተለመደ የወያኔ አሰራር ሲሆን በሙያውም ተራቀውበታል።
4
“አማርኛ ቋንቋን ከስራ ቋንቋነት ማቋረጥ” ከወያኔ ፕሮጀክቶች ሁሉ አስቸጋሪው ነበር። ምክንያቱም በረጅም ጊዜ የተገነባን ባህልና ቋንቋ፣ እንደ ግድብ በአንድ ፈንጂ መደርመስ አይቻልም። ከዚያም ባሻገር ስራው፣ “የራስ ቋንቋን መጠቀም” በሚል ሽፋን የሚሰራ በመሆኑ ፈታኝ ለመሆን በቅቶአል። አዲስ አበባ በሚገኙ አንዳንድ የግል ትምህርት ቤቶች፣ “አማርኛ መናገርና ድንጋይ መወርወር ክልክል ነው” የሚል ማስታወቂያ ሲለጠፍ መንግስት አይቶ እንዳላየ ዝምታን መርጧል። የአፋር ክልል ከአማርኛ ጋር ተጣብቆ አስቸግሮ ነበር። በዚህ አመት ግን አማርኛን ከአፋር ማስወገድ ተቻለ። የዜና ዘገባውን ስሜታዊነት ላስተዋለ የአፋር ክልል ከአማርኛ ሳይሆን፣ ከፖሊዮ ነፃ የሆነ ነበር የሚመስለው። ከጥቂት ጊዜ በሁዋላ አፋር ላይ አማርኛ ከመናገር ዋሽንግተን ዲሲ ላይ አማርኛ መናገር ሊቀል ይችላል። ለደቡብ ህዝብ አባይ ፀሃዬ “ወጋጎዳ” የተባለ ቅይጥ ቋንቋ ፈልስፎላቸው ነበር። የወጋጎዳ ቋንቋ መማሪያ በ7 ሚሊዮን ብር ሜጋ ማተሚያ ቤት ታትሞ ነበር። መፅሃፉ መሰራጨት ሲጀምር ህዝቡ አመፀና ከሸፈ። መፃህፍቱም ከጥቅም ውጭ ሆኑ። የማሳተሚያ ገንዘቡን ግን ደቡብ ክልል ለሜጋ ከፈለ። ከዚያ ወዲህ ግን ደቡቡን ከአማርኛ ለማላቀቅ ሌላ ዘዴ ማግኘት ሳይችሉ ቀርተዋል። ለነገሩ የአማራ ክልል መሪ በረከት ስምኦን፣ አማርኛን እየተጠየፈ ለአማርኛ ቋንቋ እድገት ይሰራል ተብሎ ሊጠበቅ አይችልም።
በመሰረቱ ክልሎች በእናት ቋንቋቸው መጠቀማቸውን ከመርህ አንፃር አጥብቄ የምደግፈው ነው። በረጅም ጊዜ የተገነባውን የጋራ መግባቢያ ቋንቋ ጨርሶ ለማውደም የሚደረገው ጥረት ግን ከጥላቻ የመነጨ፣ ሃገራዊ ፍቅር የጎደለው ዘረኝነት ነው ብዬ አምናለሁ። በግድም ሆነ በውድ አማርኛ ቋንቋ ያደገና በአካባቢያችን ብዙ ተጠቃሚ ያለው ቋንቋ ሆኖአል። በመሆኑም አማርኛ የአማሮች ቋንቋ መሆኑ አብቅቶለታል። ቢሆንም ወያኔ አማርኛ ቋንቋን በአማራ ክልል ብቻ ገድቦ ለማስቀረት የሚያደርገው ሙከራ እየተሳካ በመሄድ ላይ መሆኑን አለማመን የዋህነት ነው። ይህን እየፃፍኩ እያለ ፋና ከተባለች ልጅ የሚከተለው ደብዳቤ ደረሰኝ። ልጅቱን አላውቃትም። ከአንባቢዎቼ አንዷ ናት። ጭንቀቷን እንደወረደ አንብቡት፣
(….Hello Mr. gazetegnaw! i just have finished Yederasiw Mastawesha before an hour and now i dont know even what i feel (crazy, nonsense, stupid, useless or something like this) may be just like u felt after u talk with Mehbuba. I cant wait to read ye Sidetegnaw Mastawesha. b/c i know it will include part of my life….When i think politics of this poor country u know what makes me really worried…after 20 years if things continued like this…. እዚህ ምን እንዳጋጠመኝ ብነግርህ ትገረማለህ። እኔ አማርኛ ተናጋሪ ነኝ። ልጁ ደግሞ ኦሮምኛ። ሁለታችንም የመጣነው ከኢትዮጵያ ነው ብለናል። ግን ርስበርሳችን የምንግባበት ቋንቋ አጥተን በእንግሊዝኛ ነው ስናወራ የነበረው። ጉድ አያሰኝም? ከኤርትራኖች ጋር በእንግሊዝኛ ያወራሁት ሳያንሰኝ ደግሞ ከራሴ ሰው ጋርም በሰው ቋንቋ ሳወራ፣ እስቲ ምን ይባላል? …)
ከዜናዎች ጀርባ የተሸሸጉ ምስጢሮችን ወዲያውኑ ለማወቅ ይቸግር ይሆናል። ለመተንተን መሞከር ግን በጣም ተገቢ ነው። ሶስተኛው ወይም አራተኛውን አንጓ ማወቅ መቻል ያስፈልጋል። በርግጥ ከዜናዎች ጀርባ ሁሉ አንድ ምስጢር መፈለግ ይገባል ማለቴ አይደለም። ለአብነት የቴዲ አፍሮ መታሰር ጉዳይ አጠራጣሪ ነበር። ከጥላሁን ገሰሰ እግር መቆረጥ ጀርባ ግን ምንም ምስጢር አልነበረም። የጥላሁን ገሰሰ እግር መቆረጥ እና የሃየሎም አሟሟት ተመሳሳይ ናቸው። የእያሱ በርሄ አሟሟት በአንፃሩ እንደ ቴዲ አፍሮ መታሰር ብዥ ያለ ነው።
5
ሰሞኑን ቴዲ አፍሮን የተመለከተ ቀልድ አንብቤ ነበር። ቴዲ እስር ቤት እያለ ለእስር ቤቱ ሃላፊ አንድ ጥያቄ አቀረበ፣
“ጊዜዬን ቁጭ ብዬ ከማሳልፍ እዚሁ አዳዲስ ዘፈኖችን እንድሰራ ይፈቀድልኝ?”
የእስር ቤቱ ሃላፊ የሚመለከተውን ካነጋገረ በሁዋላ ምላሽ አመጣለት፣
“የጠየቅከው ተፈቅዷል። ዘፈን ሰርተህ ማሳተም ትችላለህ። ሆኖም ግጥም ከኛ! ዜማ ካንተ!”
ሌላ ጊዜ ደግሞ ቴዲ ወባ ታመመ አሉ። ቴዲ እንደገና አመለከተ፣
“ወባ ታምሜያለሁና ወደ ህክምና እንድሄድ ይፈቀድልኝ?”
የእስር ቤቱ ሃላፊ የሚመለከተውን ጠይቆ ምላሽ አመጣለት፣
“ከ17ቱ መርፌ አንዱን ተወጋ!”
በትክክል ወያኔን የሚገልፅ ቀልድ ሆኖ አጊንቼዋለሁ። ሰለሞን ተካልኝ ስለ መለስ ቅንድብ ማማር የዘፈነውን ግጥም ማነው የፃፈለት? በረከት ስምኦን ነው ሊሆን የሚችለው። በረከት እንደምታውቁት አሿፊ ገጣሚ ነው። ሰለሞንን ለዘልአለሙ ለማዋረድ፣ ስለ መለስ ቅንድብ ማማር ግጥም ፅፈው ሰጡት። ስለ አዜብ ጆሮዎች ማማር ቢገጥሙለት በተሻለ ነበር። ምክንያቱም ወንድ ስለ ሴት ሲዘፍን ነው ደስ የሚለው። በባህላችን ወንድ ስለ ወንድ መዝፈን ነውር ነው። እንዲያውም እኔ ሰምቼ አላውቅም። ለነገሩ ሰለሞን ራሱ የሆነ ጅል! ነገር ነው። ሌላው ቢቀር “ግጥሙን ለሴት አድርጉልኝ” ብሎ እንኳ አይከራከርም? በኢትዮጵያ የመሪዎች ታሪክ ውስጥ ስለ መልኩ ቁንጅና የተዘፈነለት የመጀመሪያው መሪ – ወዲ ዜናዊ!
በመግቢያዬ እንደገለፅኩት የህወሃት አንጋፋ ሰዎች አሟሟት ጉዳይ መክረሚያውን የድረፆች ርእሰ ጉዳይ ሆኖአል። ጉዳዩ ወደ ግንባር የመጣበት አላማ ግን አጠራጥሮኛል። ጉዳዩ ትኩረት ያገኘው መለስ ዜናዊ ማጅራት መቺ መሆኑን ለማሳመን ከሆነ፣ ከመነሻው መለስ መቸ ካደ? አስረጅስ መቸ ጠፋ? በእጅ የተጨበጠ ብዙ መረጃ እያለ የሃሰት ታሪክ መፈብረክ ለምን አስፈለገ? ምናልባት ሌላ ልዩ አላማ እና ሌላ አንጓ ይኖረው ይሆን?
ከእያሱ በርሄ ባሻገር ያሉት የህወሃት ሰዎች አሟሟት አከራካሪ ነው ብዬ አላምንም። አሟሟታቸውን ልብ ሰቃይ ተውኔታዊ ለማድረግ የሚያስፈልግበት አላማም አይገባኝም። የአትላንታው ዳዊት ከበደ የፃፈው ትንታኔ እውነት ስለመሆኑ ምንም ጥርጣሬ የለኝም። ምክንያቱም እስር ቤት ገብቼ ጀሚልን ባነጋገርኩት ጊዜ፣ አሁን ዳዊት የሚገልፀውን ነበር ለኔም የነገረኝ። በወቅቱም እፎይታ መፅሄት ላይ አትሜዋለሁ። ጀሚልን ሳነጋግረው ስመኝ ግዛው የተባለች ጋዜጠኛ አብራኝ ነበረች። ስመኝ አሁንም አዲስአበባ በጋዜጠኛነት ሙያ እየሰራች ነው።
(…በእያሱ በርሄ አሟሟት የመለስ ዜናዊ እጅ ሊኖርበት እንደሚችል መጠርጠር የሚቻል ነው። ethsat.com እና ethiomedia.com የተባሉትን ድረገፆች በመጎብኘት መረጃውን ማየት ይቻላል። በተለይ እያሱ በርሄ ሸገር FM ሬድዮ ላይ ከመአዛ ብሩ ጋር ያደረገው ቃለምልልስ ከመለስ ጋር በቀጥታ ሊያላትመው የሚችል ከመሆኑ አንፃር ጉዳዩን እንድንከታተል የሚያደርግ ነው። ከእያሱ ጋር እስከ እለተ
6
ሞቱ ድረስ ቀጣይነት የነበረው ግንኙነት ነበረኝ። የእያሱ አሟሟት ጉዳይ ወደ ፍርድ ቤት የመሄድ እድል ካገኘ፣ ይፋ የማደርጋቸው የኢሜይል ደብዳቤዎቹ ይኖሩኛል። )
ከዚህ ባሻገር የኢትዮሚዲያ የኢንተሊጀንስ ዩኒት፣ ከስዬ አብርሃ ጋር የተያያዘ ከሆነ ትንሽ ፍንጭ ቢሰጠን መልካም ነው። በርግጥ በሃየሎምና በክንፈ አሟሟት ላይ መለስ ዜናዊ እጁ አለበት ከተባለ፣ ቢያንስ በህወሃት ክፍፍል ጊዜ ከተባረሩት አንዱ ስለዚህ ጉዳይ ሊገልፅልን ይገባል።
ስዬ አብርሃ፣ አለምሰገድ ገብረአምላክ፣ ገብሩ አስራት፣ ተወልደ ወልደማርያም፣ ስለ ክንፈ አሟሟት አንዲት ቃል ሲተነፍሱ ተሰምቶ አይታወቅም። “ፈርተው ነው” ብላችሁ እንዳታስቡ አደራ እላችሁዋለሁ። በግልባጩ መለስ ነው የሚፈራቸው። እንደሰማነው የተባረሩት የህወሃት ሰዎች የክንፈ ቀብር ላይ እንዳይገኙ ታግደዋል። የክንፈ ገዳይ ከስዬ ጋር የቀረበ ግንኙነት ስለነበረው ለደህንንታቸው ታስቦ ነው ተብሎአል። ሆኖም እነ ተወልደ ወደ ቀብሩ የአበባ ጉንጉን ልከዋል። ዞሮ ዞሮ ሁለቱም የህወሃት ተቀናቃኝ ወገኖች ክንፈን አልቅሰው ቀብረውታል። ለነገሩ መለስም ጅል አይደለም። ፀሃዬ ሲገደል በግድያው እለት፣ የክንፈ ጎረምሳ ልጅ የሞት አፈፃፃሙን ቆሞ እንዲመለከት አድርጎታል። ከዚያ ወዲህ ስለ ክንፈ አሟሟት በህወሃት ሰዎች ዘንድ ተነስቶ አያውቅም። እስከ ሳልስት ሃዘን ካደረጉ በሁዋላ ወደ ስራቸው ገብተዋል። አጀንዳውም ተዘግቶአል። የሃየሎምም እንዲሁ ነው። ሌላው ቀርቶ የሃየሎም ሚስት ከመለስ ጋር አብራ እየሰራች ነው። እንግዲህ ባለጉዳዮቹና ጓደኞቹ ያልተቸገሩበት እና የማያውቁት ታሪክ ከየት መጣ? ዋናው ነጥብ፣ “እንዲህ ያሉ ወሬዎች ወደ ሚዲያ የሚመጡት ለምንድነው?” የሚል ነው።
አንድ ሰው፣ “እንዲህ ርስበራስ ቢጨራረሱልን ጥሩ ነበር” ያለኝ ትዝ ይለኛል።
ይሄ እንግዲህ የአየር ባየር ፖለቲካ ይባላል። ዝሆኑ ሲጓዝ፣ ስጋ ይወድቅልኝ ይሆናል በሚል አንድ ቀበሮ በተስፋ ትከተለዋለች። ወያኔ ይህን የተረዳ ይመስላል። ይህን ለመሰሉ ወሬዎች ማስተባበያ አይሰጡም። “ተዋቸው! ይዝናኑበት” ብሎ ችላ ይላል። ሜዲያዎች በወያኔ አጀንዳ እንዳይጠለፉ ማስተዋል አለባቸው። ተቃዋሚዎችም በራሳቸው ተግባራዊ እንቅስቃሴ ላይ ብቻ ቢበረቱ ይመረጣል። በተስፋ የተጠቀለሉ ተረቶችን በማስተናገድ ጊዜያቸውን ማባከን አይጠበቅባቸውም።
ታማኝ በየነ ይህን ተገንዝቦ በኢሳት ገንዘብ የማሰባሰቢያ ዝግጅት ላይ ጉዳዩን አንስቶት ነበር። ወያኔ ብርቱካን ሚደቅሳን ከእስር ፈትቶ፣ እስክንድርና ደበበ እሸቱን አሰረ። እዚህ ላይ ወያኔ ምንም አልከሰረም። የከሰረው ተቃዋሚ ሃይሉ ነው። “የታሰሩት ይፈቱ” ከሚለው ድምፅ ፈቀቅ ሊል አልቻለም። እንደሰማሁት ከአስር አመት በፊት ለፕሮፌሰር ታዬ ተብሎ የተፃፈ፣ “የህሊና እስረኞች ይፈቱ” የሚል መፈክር ለብርቱካን ጭምር አገልግሎአል። ሰሌዳ ላይ የተፃፉ መፈክሮችን እንደ ባንዴራ በቋሚነት ያስቀመጡ አሉ። ገና ለአንዷለም አራጌ ያገለግላሉ።
መለስ ተቃዋሚዎች ላይ ማሾፉን ቀጥሏል፣
“የኛዎቹ እንደ አልሻባብ ፕሮፌሽናል አይደሉም” አለ።
እንግዲህ መለስ ከዚህ በላይ ምን ይናገር?
“እባካችሁ በማውቀው ቋንቋ አናግሩኝ” እያለ እየለመነ የሚሰማው አጣ!
7
በርግጥም ህወሃት የታገለው በመዋጮ ብቻ አይደለም። ባንክ እየዘረፈ፣ ምእራባውያንን እያታለለ፣ ፈላሾችን ለእስራኤል ነግዶ፣ አሸዋውን ስንዴ ነው ብሎ እየሸጠ፣ እየሞተና እየገደለ ነው የታገለው ወይም አዲሳባን የተቆጣጠረው። የቀበሌ ሊቀመንበሮችን መንገድ ላይ አጋድሞ እየረሸነ ነው የታገለው። አንዳርጋቸው ፅጌ በቅርቡ ኢሳት ላይ ሲናገር ይህን አንስቶታል። ህወሃት የሚመካው፣ “ለመስዋእትነት ባለን ቁርጠኛነት እንበልጣችሁዋለን” እያለ ነው። እዚህ ላይ “መገደል” እና “ለመሞት መወሰን” የተለያዩ መሆናቸው ይጤን። መለስ “አልሻባብ ፕሮፌሽናል ነው፣ የኛዎቹ አማተር ናቸው” የሚለው ከዚህ አንፃር ነው። በርግጥ ህወሃትም በትግሉ ወቅት እንደ አልሻባብ ፕሮፌሽናል ነበር። ለዚህም በወቅቱ አሜሪካ ህወሃትን በአሸባሪነት መመዝገቧ ማስረጃ ነው።
አንድ እውነት አለ።
መግደል ቀላል ሊሆን ይችላል። መሞት ግን በጣም ከባድ ነው። ጊዜውን እና ገንዘቡን እንኳ ለመስጠት የሚስቆነቆን “ታጋይ” ህይወቱን ሊከፍል አይችልም። እናም ይህን መሰል “ታጋይ” ነፃነትን ለዘልአለሙ አያገኛትም። እድሜ ልኩን የሜዲያ አርበኛ ሆኖ ይቀራል። ወይም በመለስ አባባል፣ “የወረቀት አንበሳ” ሆኖ ዘመኑን ያጠናቅቃል። ለዚህ መራር አባባል አስረጅ የሚሆነኝን አንድ ታሪክ ላጫውታችሁ፣
ገብረእግዚአብሄር ጋይም የሚባል የኢህአፓ ታጋይ የህወሃትን ጥቂት መሪዎች ለመግደል አዲሳባ ገብቶ ነበር። ስናይፐር ጠመንጃዎቹን አዘጋጅቶ ጥናት እያደረገና ምቹ ቀን እየጠበቀ ሰነበተ። በመካከሉ እነ ክንፈ ደረሱበትና ሊይዙት ከመሸገበት ቤት ሄዱ። የጋይም ልጅ “እጄን አልሰጥም” ብሎ ተታኩሶ ሞተ። በነጋታው ክንፈ ቢሮው ጠራኝና፣ ከገብረእግዚአብሄር ዘንድ የተገኙትን ሰነዶች ፎቶኮፒ እያደረገ ሰጠኝ። ታሪኩንም ከሀሁ እስከ ፐፑ አጫወተኝ። ከተገኙት ሰነዶች መካከል የአባይ ፀሃዬና የስብሃት ነጋ የመኖሪያ ቤት አድራሻዎች ነበሩበት። እንደ ክንፈ ግምታዊ ትንተና የገብረእግዚአብሄር ጋይም እቅድ መለስ፣ ስብሃትና አባይን ለመግደል ነበር። ከዚያም የጋይምን ልጅ ፎቶግራፍ የሽፋን ዘገባ አድርጌ፣ ታሪኩን እፎይታ መፅሄት ላይ አተምኩት። ከኔ ሌላ ስለ ጋይም ልጅ መረጃውን ያገኘ ጋዜጠኛ አልነበረም። እኔም በወቅቱ ክንፈ የፈቀደልኝን ቁንፅል ታሪክ ብቻ ነው ያተምኩት። እድሜና ጊዜ ከፈቀደ ወደፊት አንድ ኖቬላ እሰራበት ይሆናል። ስለ ጋይም ልጅ ከክንፈ ጋር ስናወራ አንድ በጣም የገረመኝን ነገር ነገረኝ። በወሬ መሃል ክንፈን፣
“ለመሆኑ እንዴት ደረሳችሁበት?” ብዬ ጠይቄው ነበር።
ክንፈ እየሳቀ፣ “ጓደኞቹ መረጃውን ሸጡልን” አለኝ።
ሆኖም “ከህዝብ በተገኘ ጥቆማ” እንደተደረሰበት እንድፅፍ ነገረኝ። አሳልፈው የሸጡት የገብረእግዚአብሄር ጋይም ጓደኞች እነማን እንደሆኑ አላውቅም። አዲሳባ ያሉ ይሁኑ ውጭ ሃገር አላጣራሁም። ብጠይቀውም ኖሮ ክንፈ ስማቸውን አይነግረኝም ነበር። እኔም ልጠይቀው አልደፈርኩም። ከክንፈ ጋር በነበረኝ ግንኙነት የግንኙነታችንን ገደብ በትክክል አውቀው ነበር። የገብረእግዚአብሄር ጋይም ጓደኞች ቀላሉን መግደል መፈፀም ችለዋል። በአንፃሩ የጋይም ልጅ ከባዱን መሞት ማስተናገድ ቻለ። የተቃዋሚዎች ሰላማዊም ሆነ የትጥቅ ትግል ባለበት ሲረግጥ የኖረው፣ “በማያቋርጥ ክህደት ምክንያት ይሆን?” ብዬ ማሰቤ አልቀረም። በርግጥ ይህ ጉዳይ ከክህደት ባሻገር ፖለቲካዊ ምክንያትም ሊኖረው ይችል ይሆናል። ያንን ግን አላውቅም።
ይህን ለማስረዳት ብዙ ደከምኩ መሰለኝ?
8
በእውቀቱ ስዩም በጥቂት ቃላት ገና ድሮ ገልፆት ኖሮአል፣
እልፍ ከሲታዎች – ቀጥነው የሞገጉ፣
“ስጋችን የት ሄደ?” ብለው ሲፈልጉ፣
በየሸንተረሩ በየጥጋጥጉ፣
አስሰው፣ አስሰው – በምድር በሰማይ፣
አገኙት ቦርጭ ሆኖ – ባ’ንድ ሰው ገላ ላይ፣
ህወሃት ከትግሉ ጊዜ ጀምሮ እያሳደገው የመጣው፣ እንደ ሸረሪት ድር ያለ የመረጃ እና የአደረጃጀት መዋቅር አለው። ያ መዋቅር ከህወሃት ኮር ይነሳል። ከላይ ወደ ታች እየሰፋ እስከ ገበሬውና ለማኙ፣ እስከ ነጋዴ እና ጠንቋዩ ይደርሳል። ህወሃት በሚዲያ የማይገልፀው መልእክት፣ ሸረሪቷ ካለችበት ማእከል በቀጭጭኖቹ ክሮች በኩል ይወርዳል። እያንዳንዱ ቀጭን ክር ርስበርሱ በጥብቅ የተቆራኘ ነው። በቤተሰባዊ እና በጎሳዊ ሽቦዎች የታሰረው ክር ለአንጓዎቹ ግብአት ይመግባል። በሚዲያ የማይነገር መልእክት ሁሉ በዚህ ክር አማካይነት ይፈሳል። በትግራይ፣ በአዲስ አበባ፣ በአውሮፓና በሰሜን አሜሪካ፣ ሁሉ ተዘርግቶ ከታች ወደላይ፣ እንደገና ከላይ ወደታች መረጃዎች ያለማቋረጥ ይመላለሳሉ። ክሮቹ አልፎ አልፎ ቢበጠሱም ተመልሰው እየተጠገኑ ይተካሉ። አራት ኪሎ ቀለበቱ ላይ ያለችው ሸረሪት እስትንፋሷ እስካለ ድሩ ከአደጋ የተጠበቀ ነው።
እዚህ ላይ የገጣሚ ታገል ሰይፉ አንድ ቀልድ ታወሰችኝ።
አንድ ሰው ሰንበት ማለዳ ወደ ቤተክርስትያን ብቅ ብሎ ድምፁን ከፍ አድርጎ ፀለየ፣
“አምላኬ ሆይ! ልቤ ላይ ያደራውን የሃጢአት ድር ጥረግልኝ!”
በሚቀጥለው ሰንበት ማለዳም እንዲሁ ድምፁን ከፍ አድርጎ ተመሳሳዩን ፀለየ። በሶስተኛው ሰንበትም እንዲሁ። የሰውየውን ፀሎት በተደጋጋሚ የሰሙ አንድ ቄስ ጠጋ ብለው መከሩት፣
“ልጄ! በየሰንበቱ የሃጢአት ድር ከምታስጠርግ፣ አንደኛውን ሸረሪቷን ብታስወግድ አይሻልም?”
• ፀሃፊውን ለማግኘት፡ tgebreab@gmail.com –

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 322 other followers

%d bloggers like this: